Khi các yêu cầu về khí nhà kính (GHG) ngày càng được chú trọng trong chuỗi cung ứng, dữ liệu carbon không còn chỉ phục vụ báo cáo môi trường.
Đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu, đây còn là cơ sở để đánh giá hiệu quả sử dụng năng lượng, xác định cơ hội giảm phát thải, chuẩn bị thông tin cho khách hàng và hỗ trợ các quyết định đầu tư. Tuy nhiên, thu thập dữ liệu mới chỉ là bước khởi đầu. Thách thức thực sự nằm ở việc xác định nguồn phát thải trọng yếu, đánh giá độ tin cậy của dữ liệu và lựa chọn giải pháp mang lại hiệu quả có thể đo lường.
Vậy doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu để biến kiểm kê GHG thành công cụ quản lý và cải thiện hiệu quả kinh doanh?
Vì sao kiểm kê GHG cần gắn với quyết định kinh doanh?
Nhiều doanh nghiệp đã thu thập dữ liệu điện, nhiên liệu và hoạt động sản xuất, nhưng các thông tin này có thể nằm rải rác ở nhiều bộ phận như EHS, sản xuất, quản lý năng lượng, mua hàng và tài chính. Nếu thiếu phương pháp quản lý thống nhất, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc:
- Xác định nguồn phát thải chính: Chưa có bức tranh đầy đủ về các nguồn phát thải và mức độ đóng góp của từng nguồn.
- Lựa chọn dự án phù hợp: Chưa kết nối dữ liệu phát thải với chi phí đầu tư, mức tiết kiệm năng lượng và thời gian hoàn vốn.
- Đáp ứng yêu cầu dữ liệu: Khó tổng hợp thông tin nhất quán khi khách hàng, đối tác hoặc thị trường yêu cầu dữ liệu carbon.
- Chứng minh kết quả: Thiếu cơ sở dữ liệu, phương pháp tính toán hoặc hồ sơ hỗ trợ để giải trình kết quả giảm phát thải.
Một hệ thống kiểm kê GHG được thiết kế tốt giúp doanh nghiệp chuyển từ việc chỉ ghi nhận lượng phát thải sang hiểu rõ nguồn phát thải đến từ đâu, cơ hội cải thiện nằm ở đâu và cần ưu tiên hành động nào.
Năm bước biến kiểm kê GHG thành lộ trình giảm phát thải
01 - Xác định phạm vi và ranh giới kiểm kê
Doanh nghiệp cần xác định pháp nhân, cơ sở, hoạt động và nguồn phát thải thuộc phạm vi kiểm kê. Việc xác định rõ ranh giới ngay từ đầu giúp hạn chế bỏ sót dữ liệu và tạo cơ sở nhất quán cho các kỳ báo cáo tiếp theo.
02 - Thiết lập đường cơ sở phát thải
Thu thập và rà soát dữ liệu liên quan đến điện năng, nhiên liệu, môi chất lạnh, quá trình sản xuất, vận tải và nguyên vật liệu theo phạm vi kiểm kê đã xác định. Đồng thời, doanh nghiệp cần xem xét nguồn dữ liệu, phương pháp tính toán, hệ số phát thải và những khoảng trống cần khắc phục để cải thiện chất lượng kiểm kê.
03 - Nhận diện điểm nóng phát thải
Từ các điểm nóng đã xác định, doanh nghiệp có thể đánh giá các giải pháp như nâng cao hiệu suất thiết bị, tối ưu quy trình sản xuất, giảm tiêu thụ năng lượng hoặc cải thiện hoạt động vận chuyển. Việc lựa chọn nên dựa trên các tiêu chí phù hợp như mức giảm phát thải dự kiến, chi phí đầu tư, thời gian hoàn vốn, tính khả thi và khả năng đo lường kết quả.
04 - Lựa chọn dự án giảm phát thải
Tùy vào kết quả rà soát, doanh nghiệp có thể lựa chọn các hình thức hỗ trợ phù hợp như: Hội thảo chuyên sâu, đánh giá, chứng nhận, xác minh,...
05 - Theo dõi và chứng minh kết quả
Sau khi triển khai, doanh nghiệp cần theo dõi dữ liệu thực tế, đánh giá kết quả so với đường cơ sở và lưu giữ hồ sơ liên quan. Trong những trường hợp cần tăng cường độ tin cậy của thông tin, việc xác minh độc lập có thể hỗ trợ chứng minh kết quả giảm phát thải.
TÜV Rheinland hỗ trợ doanh nghiệp quản lý GHG và giảm phát thải
Từ việc đánh giá dữ liệu hiện có đến xác định cơ hội cải thiện, doanh nghiệp cần một cách tiếp cận có hệ thống để chuyển yêu cầu về carbon thành kế hoạch hành động khả thi.
TÜV Rheinland hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các hoạt động phù hợp với nhu cầu và phạm vi dự án, bao gồm:
- Rà soát khoảng trống dữ liệu GHG: Xác định những dữ liệu còn thiếu và các điểm cần cải thiện trong quy trình kiểm kê.
- Kiểm kê và xác minh GHG: Hỗ trợ xây dựng dữ liệu phát thải và cung cấp dịch vụ xác minh độc lập theo phạm vi thỏa thuận.
- Đánh giá dấu chân carbon sản phẩm: Hỗ trợ định lượng phát thải ở cấp sản phẩm theo tiêu chuẩn phù hợp.
- Hỗ trợ dữ liệu liên quan đến CBAM: Xem xét phương pháp tính toán và dữ liệu phát thải đối với hàng hóa thuộc phạm vi áp dụng.
- Đánh giá hệ thống quản lý năng lượng: Hỗ trợ doanh nghiệp xem xét hệ thống và cơ hội cải thiện theo ISO 50001.
- Xây dựng lộ trình giảm phát thải: Hỗ trợ doanh nghiệp xác định ưu tiên và định hướng các bước cải thiện dựa trên dữ liệu.
Tùy theo nhu cầu, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc rà soát dữ liệu và phạm vi áp dụng trước khi xác định các hoạt động đánh giá, kiểm kê hoặc xác minh cần thiết.
Tải tài liệu: Biến kiểm kê GHG thành công cụ ra quyết định
Làm thế nào để xác định phạm vi kiểm kê phù hợp? Dữ liệu nào cần ưu tiên thu thập? Làm sao kết nối lượng phát thải với chi phí và lựa chọn dự án giảm phát thải có thể đo lường?
Tải tài liệu để tìm hiểu cách tiếp cận kiểm kê GHG theo từng bước, từ thiết lập đường cơ sở, nhận diện điểm nóng đến ưu tiên dự án và xây dựng kế hoạch xác minh kết quả.
Tài liệu phù hợp với doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu và các bộ phận phụ trách ESG, EHS, năng lượng, vận hành, chuỗi cung ứng hoặc phát triển bền vững đang tìm cách nâng cao chất lượng dữ liệu carbon và chuẩn bị cho các yêu cầu thị trường.
